Kripto Para Piyasası

Yükleniyor...
USD/TRY 50,42 ↑ %0,05
EUR/TRY 55,44 ↓ %0,10
GBP/TRY 66,62 ↓ %0,01
BIST 100 11.661,00 ↓ %1,54
USD/TRY 50,42 ↑ %0,05
EUR/TRY 55,44 ↓ %0,10
GBP/TRY 66,62 ↓ %0,01
BIST 100 11.661,00 ↓ %1,54
USD/TRY 50,42 ↑ %0,05
EUR/TRY 55,44 ↓ %0,10
GBP/TRY 66,62 ↓ %0,01
BIST 100 11.661,00 ↓ %1,54
USD/TRY 50,42 ↑ %0,05
EUR/TRY 55,44 ↓ %0,10
GBP/TRY 66,62 ↓ %0,01
BIST 100 11.661,00 ↓ %1,54
SON DAKİKA
Gündem

Sıfır Atık Vakfı'ndan COP31 raporu: 2050'ye kadar 149 milyar ton emisyon önlenebilir

Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında yayınlanan 'Sıfır Atıklı Geleceğimiz' raporuna göre, sıfır atık uygulamalarının yaygınlaştırılması ile 2050 yılına kadar 149 milyar ton sera gazı emisyonunun önlenebileceği hesaplandı.

Sıfır Atık Vakfı'ndan COP31 raporu: 2050'ye kadar 149 milyar ton emisyon önlenebilir
Sıfır Atık Vakfı'ndan COP31 raporu: 2050'ye kadar 149 milyar ton emisyon önlenebilir

Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan'ın öncülüğünde küresel ölçekte büyüyen Sıfır Atık Hareketi, iklim değişikliğiyle mücadelede somut ve ölçülebilir çözümler ortaya koymaya devam ediyor.

Sıfır atık yaklaşımının üretimden tüketime, gıdadan ulaşıma, inşaattan sanayiye kadar bütün ekonomik sistemlerde dönüşüm sağlayabileceğini ortaya koyan “Our Zero Waste Future – Sıfır Atık Geleceğimiz” raporu, bu dönüşümün iklim açısından taşıdığı büyük potansiyele dikkat çekiyor.

TÜRKİYE'NİN SIFIR ATIK VİZYONU

Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın çevre ve iklim alanındaki güçlü iradesiyle Türkiye, Sıfır Atık Hareketi’ni ulusal bir uygulama modeli olmanın ötesine taşıyarak küresel ölçekte yaygınlaştırılması gereken bir dönüşüm yaklaşımı olarak ele alıyor.

Türkiye’nin COP31 Başkanlığı da bu vizyon doğrultusunda sıfır atığı iklim eyleminin temel başlıklarından biri haline getiriyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Sayın Murat Kurum’un liderliğinde yürütülen COP31 hazırlıkları kapsamında sıfır atık; diyalog, uzlaşı ve aksiyon ekseninde şekillenen uygulama odaklı iklim gündeminin önemli unsurları arasında yer alıyor.

SIFIR ATIK UYGULAMALARIYLA 149 MİLYAR TON EMİSYON ÖNLENEBİLİR

COP31 İklim Yüksek Düzey Şampiyonluğu ve Sıfır Atık Vakfı için Eunomia Research & Consulting ve Shape Foundation tarafından hazırlanan 43 sayfalık “Our Zero Waste Future – Sıfır Atık Geleceğimiz” raporu, sıfır atık uygulamalarının iklim değişikliğiyle mücadeledeki etkisini kapsamlı verilerle ortaya koyuyor.

Rapora göre, 2025–2050 döneminde sıfır atık uygulamalarının ekonominin bütününe yayılmasıyla kümülatif olarak yaklaşık 149 milyar ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı emisyonunun önlenmesi mümkün.

Raporda, 2050 yılına gelindiğinde yıllık emisyon azaltım potansiyelinin 9,6 milyar tona ulaşabileceği hesaplanıyor. Bu miktar, 2024 yılında küresel ulaşım sektöründen kaynaklanan 8,4 milyar tonluk emisyonun da üzerinde bulunuyor.

"SIFIR ATIK, İKLİM EYLEMİNİ REEL EKONOMİNİN DÖNÜŞÜMÜYLE BULUŞTURUYOR"

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, raporun önsözünde sıfır atığın iklim eylemini döngüsel ekonomi, çevresel kazanımlar ve sürdürülebilir yaşam biçimleriyle buluşturan ortak bir unsur olduğunu vurguladı.

İklim eyleminin toplumlara, hanelere ve bireylere daha yakın hale getirilmesinin önemine dikkat çeken Ağırbaş, insanların günlük yaşamlarında somut karşılığını görebildiği ve doğrudan katkı sunabildiği bir dönüşümün gerekliliğini ortaya koydu.

COP31’in sıfır atığı merkeze alan ilk COP olmasının önemine işaret eden Ağırbaş, “Malzemelerin, kaynak kullanımının ve atık oluşumunun önlenmesi küresel iklim tartışmalarında daha güçlü bir konuma taşındı” dedi.

Türkiye’nin küresel sıfır atık hareketindeki liderliğine dayanan COP31 Başkanlığı'nın 2035 hedeflerini de hatırlatan Ağırbaş, küresel atık üretiminde öngörülen artışın yarıya indirilmesi ve üretim ile imalat süreçlerinde döngüsel malzeme kullanım oranının en az yüzde 15’e çıkarılmasının hedeflendiğini kaydetti.

Enerji dönüşümünün önemini koruduğunu ancak iklim mücadelesinin bununla sınırlı kalamayacağını belirten Ağırbaş, “Malzemelerin çıkarılmasından ürünlerin tasarımına, gıda üretiminden tüketim alışkanlıklarına kadar bütün süreçlerin dönüşmesi gerekiyor” diye konuştu.

ADİL VE KAPSAYICILIK VURGUSU YAPTI

Bu dönüşümün sera gazı emisyonlarını ve doğal kaynaklar üzerindeki baskıyı azaltmanın yanı sıra yerel istihdamı, geçim kaynaklarını ve toplumsal refahı destekleyebileceğini belirten Ağırbaş, sürecin adil ve kapsayıcı biçimde yürütülmesinin önemini de vurguladı.

Özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerin, kayıt dışı atık çalışanlarının, yerel işletmelerin ve toplulukların döngüsel ekonomi sistemlerindeki rolüne işaret etti.

COP31’in hedeflerden geniş ölçekli uygulamaya geçiş için önemli bir fırsat sunduğunu kaydeden Ağırbaş, İstanbul Sıfır Atık Eylem Platformu ve diğer iş birliği girişimleriyle paydaşların bir araya getirilmesi, yatırımların harekete geçirilmesi, çözümlerin hızlandırılması ve ölçülebilir ilerlemenin takip edilmesinin amaçlandığını belirtti.

Ağırbaş, COP31’in kalıcı mirasının sıfır atığın iklim eyleminin, ekonomik dönüşümün ve sürdürülebilir kalkınmanın itici gücüne dönüştürülmesiyle şekilleneceğini ifade etti.

KÜRESEL ATIK MİKTARININ 2050’DE 4,1 MİLYAR TONA ULAŞMASI BEKLENİYOR

Raporda yer alan veriler, küresel atık sorununun giderek büyüdüğünü ortaya koyuyor.

2025 yılında dünyada yaklaşık 2,8 milyar ton belediye atığı oluştuğu tahmin edilirken mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde bu miktarın 2050 yılında 4,1 milyar tona ulaşabileceği öngörülüyor.

Bu tablo, sıfır atık yaklaşımının yalnızca çevre kirliliğini önlemeye yönelik bir uygulama olmadığını; iklim değişikliğiyle mücadele, halk sağlığının korunması ve kaynak güvenliğinin sağlanması açısından da stratejik bir öneme sahip olduğunu gösteriyor.

GIDA İSRAFININ ÖNLENMESİ İKLİM EYLEMİNİN ÖNEMLİ BİR PARÇASI

2025 yılında yaklaşık 1,35 milyar ton gıda ve bahçe atığı oluştuğu, bunun yalnızca 185 milyon tonunun söz konusu yöntemlerle işlendiği tahmin ediliyor.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı verilerine de yer verilen raporda, 2022 yılında yaklaşık 1,05 milyar ton gıdanın israf edildiği belirtiliyor. Gıda kaybı ve israfının küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 8–10’undan sorumlu olduğu vurgulanıyor.

Gıda israfının önlenmesi, kaynakların korunmasının yanı sıra atık depolama alanlarından kaynaklanan metan emisyonlarının azaltılması bakımından da önemli bir iklim çözümü olarak değerlendiriliyor.

İNŞAAT VE ULAŞIMDA KAYNAK VERİMLİLİĞİ ÖNE ÇIKIYOR

Rapor, sıfır atık yaklaşımının etkisinin geleneksel atık yönetiminin çok ötesine uzandığını ortaya koyuyor.

Malzeme üretiminden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının yüzde 42’sinin inşaat sektörüne, yüzde 35’inin ise makine, taşıt, metal ürünleri ve elektronik gibi dayanıklı ürünlere yöneldiği belirtiliyor.

Malzemelerin daha verimli kullanılmasıyla 2050 yılına kadar konutlarda 20–52 milyar ton, binek araçlarda 13–26 milyar ton ve tüm dayanıklı ürünlerde 56–112 milyar ton karbondioksit eşdeğeri emisyonun önlenebileceği hesaplanıyor.

Raporda, mevcut yapıların yıkılarak yeniden inşa edilmesi yerine yenilenmesinin kaynak tasarrufu bakımından taşıdığı öneme de dikkat çekiliyor. Danimarka’da incelenen bir yapı örneğinde, binanın yıkılıp yeniden yapılmasının kapsamlı yenilemeye kıyasla 19 kat daha fazla yeni malzeme gerektirdiği aktarılıyor.

Lizbon’da gerçekleştirilen bir modelleme ise paylaşımlı ulaşım sistemlerinin potansiyelini ortaya koyuyor. Buna göre aynı günlük yolculukların mevcut araç filosunun yalnızca yüzde 3’üyle karşılanabileceği hesaplanıyor.

DÖNGÜSEL EKONOMİ EKONOMİK KAYIPLARIN ÖNÜNE GEÇEBİLİR

Raporda sıfır atık ve döngüsel ekonomi yaklaşımının ekonomik boyutu da ele alınıyor.

Circle Economy ve Deloitte’un araştırmalarına dayandırılan değerlendirmeye göre, doğrusal ekonomik sistem nedeniyle her yıl yaklaşık 25,4 trilyon avroluk ekonomik değer kaybediliyor. Bu miktar küresel gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 31’ine karşılık geliyor.

Söz konusu kaybın 10 trilyon avroluk bölümünü, değerini koruduğu halde atılan ürün ve malzemeler; 8,7 trilyon avroluk bölümünü enerji kayıpları; 5,2 trilyon avroluk bölümünü ise bina, altyapı ve makinelerin gereğinden erken yıpranması oluşturuyor. Gıda kaybı ve israfından kaynaklanan yıllık ekonomik kaybın da yaklaşık 650 milyar avro olduğu belirtiliyor.

Bu veriler, yeniden kullanım, onarım, paylaşım ve kaynak verimliliği uygulamalarının çevresel kazanımların yanı sıra ekonomik değer üretme ve kaynakların verimli değerlendirilmesi açısından da önemli fırsatlar sunduğunu gösteriyor.

TÜRKİYE’NİN COP31 HEDEFLERİ KÜRESEL DÖNÜŞÜME YÖN VERİYOR

Raporda, Türkiye’nin COP31 Başkanlığı kapsamında sıfır atığı iklim eyleminin temel önceliklerinden biri haline getirdiğine dikkat çekiliyor.

Bu kapsamda 2035 yılı için iki temel küresel hedef öne çıkıyor. İlk hedef, küresel belediye katı atık üretiminde öngörülen artışı en az yüzde 50 azaltmak. İkinci hedef ise küresel döngüsel malzeme kullanım oranını mevcut yüzde 6,9 seviyesinden en az yüzde 15’e yükseltmek.

Söz konusu yüzde 50 hedefi, toplam atık miktarının yarıya indirilmesi değil, mevcut projeksiyonlarda öngörülen atık artışının en az yarı oranında azaltılması anlamına geliyor.

Raporda ayrıca malzeme verimliliği, geri dönüşüm, atık yönetimi ve biyogaz gibi uygulamaların yaygınlaştırılmasıyla enerji sektörü kaynaklı sera gazı emisyonlarının 2035 yılına kadar yılda 1.5 milyar ton CO2e'den (karbondioksit eşdeğeri) fazla azaltılmasına katkı sağlanabileceği belirtiliyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}

Bu habere tepkini göster

Yorumlar 0

Yorum Yap

Yayınlanmaz
3 + 7 = ?

Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!