Şi Cinping: ABD ile yeni ticaret düzenlemesinde anlaştık

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray'da gerçekleştirdiği görüşmede, iki ülkenin ekonomi ve ticaret heyetleri arasındaki istişarelerde yeni bir ortak düzenleme üzerinde uzlaşı sağlandığını bildirdi.

Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre Şi, Trump ile Beyaz Saray'da heyetler arası görüşme gerçekleştirdi.

Şi, iki ülkenin ekonomi ve ticaret heyetleri arasında varılan yeni düzenlemenin Çin ve ABD halkları ile iki ülkenin sanayileri ve küresel ekonomi açısından olumlu olduğunu belirtti.

Ekonomik ve ticari işbirliğinin karşılıklı bir süreç olduğunu vurgulayan Şi, Çin-ABD ekonomik ilişkilerinin istikrarının işbirliği alanlarının genişletilmesine ve anlaşmazlıkların azaltılmasına bağlı olduğunu ifade etti.

Çin ile ABD arasındaki ekonomik ilişkiler, Trump'ın ikinci başkanlık döneminde Washington yönetiminin gümrük tarifelerini artırması ve teknoloji alanındaki kısıtlamaları genişletmesi, Pekin'in ise küresel tedarik zincirinde önemli yere sahip nadir toprak elementleri üzerindeki kontrolünü artırması nedeniyle gerilmişti.

Trump ve Şi, Ekim 2025'te Güney Kore'nin Busan kentindeki görüşmelerinde anlaşmazlık konularında geçici uzlaşmaya varmıştı. İki ülkenin ekonomi heyetleri dün gerçekleştirdikleri görüşmede ise 10 Kasım'da sona erecek geçici uzlaşmanın süresinin Ocak 2027'ye kadar uzatılması konusunda anlaşmıştı.

YAPAY ZEKA İÇİN İŞBİRLİĞİ MESAJI

Şi, dünyanın yapay zeka alanındaki önde gelen iki gücü olan Çin ve ABD'nin rekabetin yanı sıra işbirliği de yapabileceğini söyledi.

İki ülkenin birbirine karşı savunmacı tutum sergilemek yerine güçlü oldukları alanları öne çıkarabileceğini belirten Şi, yapay zeka konusunda diyaloğun sürdürülmesi, risk ve faydalar konusunda görüş alışverişinde bulunulması ve teknolojinin kötüye kullanımının önlenmesi çağrısında bulundu.

Şi ayrıca yapay zeka teknolojilerinde insan kontrolünün korunması, insan merkezli ve insan yararını gözeten bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini vurguladı.

Yapay zeka güvenliğinin görüşmelerin önemli başlıklarından biri olduğu belirtilirken, iki ülkenin yapay zekanın oluşturabileceği risklere ilişkin bilgi paylaşımı ve olası tehditler konusunda erken uyarıyı kapsayan bir "yapay zeka diyaloğu" başlatması bekleniyor.

ABD ve Çin'in yapay zeka güvenliği konusundaki yaklaşım farklılıkları ise bugüne kadar kapsamlı bir diyaloğun önündeki engellerden biri oldu. Washington yönetimi risklerin kontrol altına alınmasına odaklanırken, Pekin daha kapsamlı bir küresel yapay zeka yönetimi oluşturulmasını savunuyor.

Öte yandan ABD'li yapay zeka şirketleri, Çinli şirketlerin "damıtma" yöntemiyle kendi modellerinden veri elde ettiğini öne sürerek Washington'dan buna karşı önlem alınmasını talep ediyor.

Şİ'DEN TAYVAN MESAJI

Tayvan konusundaki tutumunu da yineleyen Şi, meselenin Çin'in ulusal birliği ve toprak bütünlüğüyle ilgili olduğunu belirtti.

Şi, Washington yönetimine "Tayvan'ın bağımsızlığı" konusunda doğru bir tutum sergilemesi ve Çin-ABD stratejik işbirliği ile ikili ilişkilerin temelini koruması çağrısında bulundu.

Çin'in topraklarının parçası olduğunu savunduğu Tayvan, 1949'dan bu yana fiili olarak Pekin yönetiminin kontrolü dışında bulunuyor. Çin ana karası ile Tayvan arasındaki egemenlik anlaşmazlığı sürerken Pekin, "tek Çin" ilkesini temel politika olarak benimsiyor.

Çin yönetimi, Tayvan'ın diplomatik ilişkiler kurmasına ve Birleşmiş Milletler ile diğer uluslararası kuruluşlarda temsil edilmesine karşı çıkıyor. Pekin ayrıca Tayvan'ın ana karayla yeniden birleşmesi için gerektiğinde güç kullanımına başvurabileceğini belirtiyor.

İRAN VE BÖLGESEL KRİZLER ELE ALINDI

Şi ve Trump, görüşmede Orta Doğu, Ukrayna ve Kore Yarımadası'ndaki gelişmeler başta olmak üzere uluslararası ve bölgesel meseleleri de ele aldı.

Şi, ABD ile İran'ın sorunların çözümü için yeniden diyalog ve müzakere yoluna dönmesini, nükleer mesele dahil kapsamlı bir anlaşmaya ulaşmasını ve bölgede barışın sağlanmasını temenni etti.

Çin'in tüm ülkelerin egemenliğine ve güvenliğine saygı gösterilmesini savunduğunu belirten Şi, gerilimin düşürülmesi için yapıcı rol oynamayı sürdüreceklerini ifade etti.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan ve İran'ın misillemeleriyle genişleyen çatışmaların ardından Orta Doğu'da artan gerilim, küresel enerji ticaretini de etkiliyor. Hürmüz Boğazı'ndaki ulaşımda yaşanan kesintilerin yanı sıra Yemen'deki gelişmelerin Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı üzerinden enerji taşımacılığına yansıması ihtimali de bulunuyor.

Washington'ın Rusya ve İran'a yönelik yaptırımlarını genişletmesi de Çin-ABD görüşmelerinin ekonomik boyutunda ele alınan başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}