Çocuklarda oyun oynama bozukluğuna dikkat: Sağlık Bakanlığı'ndan 12 ay uyarısı

Dijital oyunlar çocuk ve gençlerin günlük yaşamının önemli bir parçası haline gelirken, kontrolün kaybedildiği ve oyunun diğer yaşam alanlarının önüne geçtiği durumlar sağlık açısından ayrı bir başlıkta değerlendiriliyor. Sağlık Bakanlığı, oyun oynama davranışının bağımlılık düzeyine ulaşabileceğine işaret eden belirtilere karşı aileleri uyardı.

Bakanlığın bilgilendirmesinde, oyun oynama bozukluğunun bilgisayar veya internet oyunları üzerindeki kontrolün kaybedilmesi, oyunlara diğer faaliyetlerden daha fazla öncelik verilmesi ve olumsuz sonuçlara rağmen oyun oynamanın sürdürülmesiyle karakterize olduğu belirtildi.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) de oyun oynama bozukluğunu ICD-11 kapsamında "bağımlılık davranışlarına bağlı bozukluklar" arasında sınıflandırıyor. Tanı açısından davranışın kişinin aile, sosyal yaşam, eğitim veya iş hayatında belirgin işlev kaybına yol açması ve genellikle en az 12 ay boyunca görülmesi gerekiyor.

İNTERNETTEN UZAK KALDIĞINDA HUZURSUZ OLUYORSA

Sağlık Bakanlığının dikkat çektiği belirtiler arasında kişinin sürekli internet oyunlarını düşünmesi, bir sonraki oyunu beklemesi ve oyunun günlük yaşamındaki en önemli faaliyet haline gelmesi bulunuyor.

Oyundan uzaklaştırıldığında huzursuzluk, endişe veya üzüntü yaşanması, oyun için geçirilen sürenin giderek artırılması ve daha önce keyif alınan hobi ya da etkinliklere ilginin azalması da önemli işaretler arasında değerlendiriliyor.

Ayrıca oyun oynama süresi konusunda aile üyelerine veya çevresindekilere gerçeği söylememek, oyunları kaygı, suçluluk veya çaresizlik gibi olumsuz duygulardan kaçmak için kullanmak ve oyun uğruna eğitim, iş, sosyal ilişkiler ya da önemli fırsatları riske atmak da dikkat edilmesi gereken davranışlar arasında yer alıyor.

DSÖ, yalnızca uzun süre oyun oynamanın tek başına oyun oynama bozukluğu anlamına gelmediğini vurguluyor. Bozukluktan söz edilebilmesi için oyun davranışının kontrol edilememesi, diğer faaliyetlerin önüne geçmesi ve kişinin günlük işlevlerinde belirgin bozulmaya yol açması gerekiyor.

TANI UZMAN DEĞERLENDİRMESİYLE KONULUYOR

Oyun oynama bozukluğunun belirlenmesinde çocuk, ergen ve yetişkin psikiyatristleri tarafından gerçekleştirilen klinik değerlendirmeler önem taşıyor. Gerektiğinde psikolojik ve nöropsikolojik değerlendirmeler ile aileden alınan bilgiler de tanı sürecini destekleyebiliyor.

Sağlık Bakanlığının davranışsal bağımlılıklarla mücadele kapsamında hazırladığı ulusal strateji belgesinde de psikiyatri klinik ve polikliniklerinde internet oyun oynama bozukluğuna yönelik tanı ve tedavi hizmetlerinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Türkiye'de davranışsal bağımlılıklara yönelik özel poliklinik hizmetlerinin de yaygınlaştırıldığı görülüyor. Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, 2026'da açtığı özel poliklinikte internet ve dijital oyun bağımlılığına yönelik değerlendirme, tedavi ve takip hizmetleri sunulduğunu duyurdu.

TEDAVİDE BİLİŞSEL VE DAVRANIŞSAL YÖNTEMLER ÖNE ÇIKIYOR

Tedavide kişinin oyun oynama davranışını tetikleyen durumların belirlenmesi, oyunla ilgili düşünce ve davranışların kontrol altına alınması ve günlük yaşamın yeniden düzenlenmesi hedefleniyor.

Psikoeğitim, davranış takibi, oyun oynama süresinin düzenlenmesi ve bilişsel davranışçı terapi temelli yaklaşımlar tedavi seçenekleri arasında bulunuyor. Çocuk ve ergenlerde yapılan çalışmalar da bilişsel davranışçı terapi ve bu yaklaşımın farklı biçimlerinin en sık kullanılan yöntemler arasında olduğunu, aile desteğinin ise tedavi sürecinde önemli rol oynadığını gösteriyor.

Eşlik eden başka psikiyatrik sorunların bulunması halinde tedavi planı uzmanlar tarafından buna göre şekillendirilebiliyor. Tedavi sonrasında ise oyun alışkanlıklarının yeniden düzenlenmesi, spor ve sosyal etkinliklere zaman ayrılması, zaman yönetimi becerilerinin geliştirilmesi ve destekleyici bir sosyal çevrenin oluşturulması önem taşıyor.

Uzman değerlendirmesi gerektiren bu belirtilerin varlığı, tek başına tanı anlamına gelmiyor. DSÖ verilerine göre oyun oynama bozukluğu, dijital oyun oynayan kişilerin yalnızca bir bölümünü etkiliyor.

Kaynak: {Haber Merkezi}