ABD Irak'tan çekildi: İşgalin bitişi havai fişeklerle kutlandı

Irak'ta bir dönemin resmen sonu geldi.

Geçtiğimiz günlerde Alman Haber Ajansı dpa'ya açıklamalarda bulunan Iraklı bir hükümet kaynağı, ABD askerî güçlerinin Irak topraklarından tamamen çekildiğini bildirmişti.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Sözcüsü Sean Parnell, çekilme sürecine ilişkin yazılı bir açıklama yaptı.

ÇEKİLME SÜRECİ TAMAMLANDI

Parnell, ABD ile Irak arasında Eylül 2024'te yapılan ortak açıklama ve "ABD'nin ulusal çıkarları" kapsamında ABD ve koalisyon güçlerinin Irak'tan çekilme sürecini tamamladıklarını belirtti.

İNSANLAR SOKAKLARA DÖKÜLDÜ

Irak'ın başkenti Bağdat’ta yüzlerce kişi ABD askerlerinin ülkeden çekilmesinin ardından gece saatlerinde sokaklara döküldü.

Iraklılar, Bağdat'ın merkezindeki ünlü Tahrir Meydanı’nda toplanarak kutlama yaptı.

HAVAİ FİŞEKLER KULLANILDI

Kutlamada havai fişekler atılırken, Irak, İran bayrakları ve İran destekli Haşdi Şabi bünyesindeki silahlı gruplardan Asaib ehli Hak’a ait bayraklar taşındı.

Irak bayrakları taşıyan araçlar da meydan çevresinde tur attı.

Tahrir Meydanı çevresinde güvenlik güçleri yoğun önlem aldı.

KUTLAMALAR

Bağdat’ın Filistin Caddesi yakınlarında düzenlenen ayrı bir kutlamaya ise bazı silahlı grup mensupları ve yöneticileri katıldı.

Kutlamalarda İran’ın ABD-İsrail saldırılarında öldürülen eski dini lideri Ali Hamaney ile bazı Şii dini ve siyasi figürlerin posterleri taşındı.

Kutlamalar, Irak’ta ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon güçlerinin ülkeden çekilmesinin ardından gerçekleştirildi.

NE OLMUŞTU?

Irak ile ABD, askerî güçlerin çekilmesi konusunda 2024 yılında anlaşmaya varmıştı. Irak'ta yaklaşık 2 bin 500 ABD askeri bulunuyordu.

ABD ve müttefik güçler, uluslararası kamuoyundan gelen tepkilere rağmen, 2003 yılında Irak'ı işgal etmiş ve dönemin lideri Saddam Hüseyin'i devirmişti.

2011 yılında Irak'tan çekilen ABD güçleri, 2014 yılında Irak hükümetinin talebi üzerine DEAŞ'la mücadele amacıyla ülkeye geri dönmüştü.

Irak'ın başkenti Bağdat, günlerce bombalandı.

YIKIM VE BELİRSİZLİKLER

Savaşın adı, Washington tarafından "Irak'ı Özgürleştirme Operasyonu" olarak konuldu.

Ancak Iraklılar için başlayan süreç, özgürlükten çok ölüm, yıkım ve belirsizlik anlamına geldi.

20 Mart 2003'te başlayan hava saldırıları, Irak'ın başkentini etkisi altına aldı.

ABD ordusu, "Şok ve Dehşet" olarak adlandırılan bombardıman kampanyasını başlattı.

ÇOK SAYIDA ALTYAPI TESİSİ AĞIR HASAR ALDI

Savaşın ilk haftalarında, Irak'ın askeri tesislerinin yanı sıra elektrik dağıtım sistemleri ve diğer kritik altyapılar da ağır hasar gördü.

Human Rights Watch, savaşın ilk üç haftasında binlerce Iraklı sivilin öldüğünü veya yaralandığını belgeledi.

Bağdat'ın bazı bölgelerinde ölüm mangaları ortaya çıktı. İnsanlar evlerini terk etmek zorunda kaldı.

BİNLERCE SİVİL HAYATINI KAYBETTİ

Irak'ta işgalle birlikte başlatan ABD askerlerinin varlığı, yaklaşık 9 yıl sonra 18 Aralık 2011'de son buldu.

Ülkeyi kanlı bir kaosa sürükleyen işgal, sayıları net olarak bilinmemekle birlikte binlerce sivilin hayatını kaybetmesine, çok daha fazlasının göç etmesine yol açtı.

Irak Sağlık Bakanlığı'nın verileri üzerinde çalışma yapan bağımsız "Iraqcountybody" organizasyonuna göre, Irak'ta 2003-2011 yılları arasında, çatışmalardan kaynaklı yaklaşık 120 bin sivil hayatını kaybetti.

İngiltere merkezli bağımsız araştırma şirketi Opinion Research Business (ORB) tarafından 2008 yılında yayımlanan bir çalışmaya göre ise Mart 2003 ile 2007'nin Ağustos ayı arasındaki dönemde, Irak'taki çatışmalar ve şiddet olayları nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısının 1 milyonu aştığı bildirildi.

4 BİN ABD ASKERİ YAŞAMINI YİTİRDİ

İşgalin sona erdiğini duyuran dönemin ABD Başkanı Barack Obama, 21 Ekim 2011'de yaptığı açıklamada, yaklaşık 9 yıllık süre zarfında 1 milyona yakın ABD'linin görev yaptığı Irak'ta 4 bin 400 askerin hayatını kaybettiğini, 32 bininin yaralandığını ve 1 trilyon dolardan fazla paranın harcandığını belirtti.

ABD'nin kendi soruşturmalarında da tutuklulara yönelik ciddi kötü muameleler belgelendi.

Human Rights Watch, Irak'taki çeşitli ABD gözaltı merkezlerinde dayak, aşırı soğuğa maruz bırakma, ölüm tehdidi, aşağılama ve psikolojik işkence gibi uygulamalara ilişkin çok sayıda tanıklık topladı.

Örgütün incelemesi, kötü muamelenin yalnızca birkaç askerin bireysel davranışından ibaret olmadığına ve bazı uygulamaların sistematik hale geldiğine ilişkin kanıtlar bulunduğunu belirtti.

KÖTÜ MUAMELE

Irak'taki ABD gözaltı merkezlerinde yaşanan kötü muamele iddiaları, Ebu Gureyb'le sınırlı değildi.

Human Rights Watch, 2003-2005 döneminde çeşitli ABD gözaltı tesislerinde ciddi kötü muamele iddialarını belgeledi.

Tanıklıklarda dayak, aşağılama, ölüm tehdidi, aşırı soğuk, psikolojik baskı ve çeşitli işkence yöntemleri anlatıldı.

BAYRAM İLAN EDİLDİ

Irak hükümeti, ABD askeri güçlerinin ülkeden ayrılışını "Egemenlik Bayramı" adı altında resmî bayram ilan etti.

ABD ordusunun ülkeden çekilmesi için öngörülen sürenin 30 Eylül Çarşamba günü dolmasıyla birlikte, Irak genelinde dört gün sürecek resmî tatil dönemi başlayacak.